ഗോവ വിമോചന ദിനം: 451 വർഷത്തെ പോർച്ചുഗീസ് ആധിപത്യത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ച ചരിത്രമുഹൂർത്തം

ഓഗസ്റ്റ് 15ന് രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, ഗോവ നിവാസികൾക്ക് ഡിസംബർ 19 അവിസ്മരണീയമായ ചരിത്രദിനമാണ്. ‘ഗോവ വിമോചന ദിനം’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ദിവസം, നീണ്ട

451 വർഷത്തെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ നിന്ന് നാട് മോചിതമായതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കുന്നു. 1947ൽ ഇന്ത്യ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയെങ്കിലും, ഗോവയ്ക്ക് പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കാൻ പിന്നീട് 14 വർഷം കൂടി കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു.

1510ൽ അഫോൻസോ ഡി അൽബുക്കർക്കിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പോർച്ചുഗീസ് നാവികസേന ഗോവ കൈക്കലാക്കി. തുടർന്ന് ഗോവയും ദമൻ, ദിയുവും പോർച്ചുഗലിൻ്റെ വിദേശ പ്രവിശ്യകളായി മാറി.

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യ, നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിലൂടെ ഗോവയെ വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അന്നത്തെ പോർച്ചുഗീസ് പ്രധാനമന്ത്രി സലാസർ അത് നിരാകരിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനിടെ ഗോവയ്ക്കുള്ളിൽ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ശക്തിപ്രാപിച്ചു.

1946ൽ റാം മനോഹർ ലോഹ്യ ഗോവയിലെത്തി സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചു. ടിബി കുൻഹ, പുരുഷോത്തം കക്കോഡ്കർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ‘ഗോവ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി’ രൂപീകരിച്ച് പോരാട്ടം നയിച്ചു.

പലപ്പോഴും പോർച്ചുഗീസ് പോലീസ് സമരക്കാർക്ക് നേരെ ക്രൂരമായ നടപടികളാണ് സ്വീകരിച്ചത്. നയതന്ത്ര മാർഗങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ സൈനിക നടപടിക്ക് തയ്യാറെടുത്തു.

1961 ഡിസംബർ 17 അർധരാത്രി ‘ഓപ്പറേഷൻ വിജയ്’ ആരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കരസേനയുടെ 17-ാമത് ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷൻ കരയിലൂടെയും, ഐഎൻഎസ് വിക്രാന്ത്, ഐഎൻഎസ് ഡൽഹി തുടങ്ങിയ കപ്പലുകൾ കടലിലൂടെയും, വ്യോമസേന ആകാശത്തുനിന്നും ഒരേസമയം മുന്നേറി.

36 മണിക്കൂർ മാത്രം നീണ്ട സൈനിക നടപടിക്കൊടുവിൽ, 1961 ഡിസംബർ 19ന് വൈകുന്നേരം 7:30ന്, പനാജിയിലെ വാസ്കോഡ ഗാമ റോഡിൽ വെച്ച് പോർച്ചുഗീസ് ഗവർണർ ജനറൽ മാനുവൽ അൻ്റോണിയോ വാസലോ ഇ സിൽവ, ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിൻ്റെ മേജർ ജനറൽ കെ പി കാൻഡെത്തിന് മുന്നിൽ നിരുപാധികം കീഴടങ്ങി.

ഇതോടെ 451 വർഷത്തെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിന് അന്ത്യമായി. വിമോചനത്തിന് ശേഷം ഗോവ, ദമൻ, ദിയു എന്നിവ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി മാറി.

പിന്നീട് 1987 മെയ് 30ന് ഗോവ ഇന്ത്യയുടെ 25-ാമത് സംസ്ഥാനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. വിമോചന ദിനത്തിൽ പനാജിയിലെ ആസാദ് മൈതാനത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി പതാക ഉയർത്തും.

രക്തസാക്ഷി സ്മാരകത്തിലെ പുഷ്പാർച്ചനയ്ക്കു പുറമെ, സൈനിക പരേഡുകൾ, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ക്വിസ് മത്സരങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ചരിത്രപരമായ ഈ ദിനം ഗോവ ആഘോഷിക്കുന്നു.