ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ അതിഭീമൻ തമോഗർത്തത്തിന് സമീപം വെള്ളവും ധൂളിയും കണ്ടെത്തി

ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്തുള്ള അതിഭീമൻ തമോഗർത്തത്തിന് സമീപം വെള്ളവും പ്രപഞ്ചധൂളിയും നിലനിൽക്കുന്നതായി ശാസ്ത്രലോകം സ്ഥിരീകരിച്ചു. അതിശക്തമായ വികിരണങ്ങളും കഠിനമായ പശ്ചാത്തല സാഹചര്യങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്ത് ജലവും ധൂളിയും രൂപംകൊള്ളുകയും അതിജീവിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നതിന്റെ സുപ്രധാന തെളിവുകളാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്.

നാസയുടെ ജെയിംസ് വെബ് ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച് നടത്തിയ വിശദമായ നിരീക്ഷണത്തിലാണ് ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തുള്ള സജിറ്റേറിയസ് എ സ്റ്റാർ എന്ന ഭീമൻ തമോഗർത്തത്തിന് അരികിലുള്ള പ്രായമായ നക്ഷത്രത്തിൽ ജലത്തിന്റെയും കോസ്മിക് ധൂളിയുടെയും സാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. ഈ നക്ഷത്രം തമോഗർത്തത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 0.55 പ്രകാശവർഷം മാത്രം അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

സജിറ്റേറിയസ് എ സ്റ്റാറിന് സമീപമുള്ള സാഹചര്യം ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സജിറ്റേറിയസ് എ സ്റ്റാർ എന്ന അതിഭീമൻ തമോഗർത്തത്തിന് ഏകദേശം നാല് ദശലക്ഷം സൂര്യന്മാരുടെ പിണ്ഡമുണ്ട്. ഇതിന് ചുറ്റുമുള്ള മേഖല നിരവധി നക്ഷത്രങ്ങളും അതീവ തീവ്രതയുമുള്ള വികിരണങ്ങളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതാണ്.

ഇത്രയും പ്രതികൂലമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ജല തന്മാത്രകൾക്കും പുതുതായി രൂപപ്പെടുന്ന ധൂളികൾക്കും നിലനിൽക്കാൻ സാധിക്കുമോയെന്നത് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു ചോദ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ, ജെയിംസ് വെബ് ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെയുള്ള പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഈ സംശയങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ മറുപടി നൽകുന്നുണ്ട്.

ജർമനിയിലെ കൊളോൺ സർവകലാശാലയിലെ ഫ്ലോറിയൻ പെയ്സ്കർ നയിച്ച ഈ ഗവേഷണത്തിന്റെ പഠന ഫലങ്ങൾ ആസ്ട്രോണമി ആൻഡ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് ജേണലിലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഐആർഎസ് 3 എന്ന പ്രായമായ നക്ഷത്രം ഗവേഷക സംഘം തങ്ങളുടെ പഠനത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഐആർഎസ് 3 എന്ന പ്രായമായ നക്ഷത്രത്തെയാണ്.

ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്തെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള മിഡ് ഇൻഫ്രാറെഡ് സ്രോതസുകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണിത്.

നക്ഷത്രത്തിന്റെ പരിണാമ ഘട്ടങ്ങളിലെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് ഐആർഎസ് 3 കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ ദശയിൽ ശക്തമായ നക്ഷത്രക്കാറ്റിലൂടെ വലിയ തോതിൽ വാതകവും ധൂളിയും നക്ഷത്രം പുറത്തേക്ക് തള്ളുന്നുണ്ട്.

ഇത്തരം നക്ഷത്രങ്ങളെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രപഞ്ചത്തിലെ പുനരുപയോഗ കേന്ദ്രങ്ങളായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ നക്ഷത്രം പുറന്തള്ളുന്ന വസ്തുക്കൾ പിന്നീട് പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവത്തിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

തീവ്രമായ വികിരണങ്ങൾക്കിടയിലും ധൂളിയുടെ സാന്നിധ്യം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതും പ്രത്യേകതയാണ്. സാധാരണ നക്ഷത്ര മേഖലകളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ് ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രം.

എണ്ണൂറിലധികം നക്ഷത്രങ്ങൾ തിങ്ങിഞെരുങ്ങി നിൽക്കുന്ന ഈ ഭാഗത്തെ വികിരണങ്ങൾ വളരെ ശക്തമാണ്. അതിനാൽ തന്നെ, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നു പുറന്തള്ളപ്പെടുന്ന തന്മാത്രകളും ധൂളികണങ്ങളും ഇത്തരം കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളെ എങ്ങനെ അതിജീവിക്കുന്നു എന്നത് നിർണായക ചോദ്യമായിരുന്നു.

ജെയിംസ് വെബ്ബിന്റെ മിഡ് ഇൻഫ്രാറെഡ് ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ഐആർഎസ് 3യിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശത്തിന്റെ സ്പെക്ട്രം പരിശോധിച്ചാണ് ഗവേഷകർ ഈ നക്ഷത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കളുടെ ഘടന മനസ്സിലാക്കിയത്. 10,000 ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഏകകങ്ങൾ വരെ നീളുന്ന ധൂളി പടലം നക്ഷത്രത്തിന് ചുറ്റും കാണപ്പെടുന്ന ധൂളിയുടെ ഘടന കൃത്യമായ പാളികളായിട്ടാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി.

സിലിക്കേറ്റ് ധൂളി അടങ്ങിയ ഈ പുറംപാളി നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10,000 ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഏകകങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചുകിടപ്പുണ്ട്. ഭൂമിയും സൂര്യനും തമ്മിലുള്ള ശരാശരി ദൂരത്തെയാണ് ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഏകകം എന്നത് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.

നക്ഷത്രത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഭാഗത്ത് ഏകദേശം 927 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെ ഉയർന്ന താപനില അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, ഇതിന്റെ പുറംഭാഗങ്ങളിൽ താപനില മൈനസ് 173 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെ താഴുന്നുണ്ടെന്നും പഠനം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഐആർഎസ് 3യിൽ ആദ്യമായി വെള്ളത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തുന്നു ഐആർഎസ് 3 നക്ഷത്രത്തെ വലയം ചെയ്തിരിക്കുന്ന വാതക-ധൂളി പാളിയിൽ വെള്ളത്തിന്റെ വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ജെയിംസ് വെബ് ടെലിസ്കോപ്പ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ പ്രത്യേക നക്ഷത്രത്തിൽ വെള്ളം കണ്ടെത്തുന്ന ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ സംഭവമാണിത്. അതിശക്തമായ വികിരണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷത്തിലും ജല തന്മാത്രകൾക്ക് പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നതാണ് ഈ കണ്ടെത്തലിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.

നിലവിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് എത്രത്തോളം അളവിലാണ് ഇവിടെ വെള്ളമുള്ളതെന്ന് കൃത്യമായി തിട്ടപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ജലത്തിന്റെ ഈ സാന്നിധ്യം തമോഗർത്തത്തിന് അടുത്തുള്ള പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രലോകത്തിന്റെ മുൻധാരണകളെ തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്നതാണ്.

പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗ്രഹങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ ജലവും പ്രപഞ്ചധൂളിയും നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാസപ്രക്രിയകളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഘടകങ്ങളാണ്.

അതിനാൽ തന്നെ, ഐആർഎസ് 3 പോലെയുള്ള പ്രായമായ നക്ഷത്രങ്ങൾ പുറന്തള്ളുന്ന വസ്തുക്കൾ ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകാൻ പോകുന്ന പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗ്രഹങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളായി മാറാം. അതിഭീമൻ തമോഗർത്തത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്ത് പോലും പ്രായമായ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടിലേക്ക് ധൂളികളും തന്മാത്രകളും എത്തിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് കണ്ടെത്തിയത്, ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്ത് ദ്രവ്യങ്ങൾ എങ്ങനെ പുനരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് പുതിയ അറിവുകൾ നൽകും.

ഗാലക്സികളുടെ കേന്ദ്രഭാഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിലവിലുള്ള ധാരണകൾ മാറ്റിയെഴുതാൻ ഈ പുതിയ കണ്ടെത്തൽ കാരണമായേക്കാം. സാധാരണയായി അതിഭീമൻ തമോഗർത്തങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ജീവന് തികച്ചും അനുയോജ്യമല്ലാത്ത കഠിനമായ അന്തരീക്ഷമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടാറുള്ളത്.

എന്നാൽ, ഇത്തരം മേഖലകളിൽ പോലും സങ്കീർണ്ണമായ തന്മാത്രകൾക്കും ധൂളികൾക്കും നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് പുതിയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഗാലക്സികളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് പ്രായമായ നക്ഷത്രങ്ങൾ പുതിയ ധൂളികളും തന്മാത്രകളും എത്തിക്കുന്നതിൽ വഹിക്കുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വ്യക്തത നേടാൻ ഈ ഗവേഷണം സഹായിക്കുമെന്നാണ് ശാസ്ത്രലോകത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷ.