പാക്കിസ്ഥാൻ അതിർത്തി അടച്ചുപൂട്ടി; ഇന്ത്യ-അഫ്ഗാൻ വ്യാപാരം പുതിയ ബദൽ മാർഗങ്ങളിലൂടെ

പാക്കിസ്ഥാൻ അതിർത്തികൾ പൂർണമായും അടച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, ഇന്ത്യയും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള വാണിജ്യ ഇടപാടുകൾ നിലവിൽ മൂന്ന് ബദൽ രാജ്യങ്ങൾ വഴി പുനഃക്രമീകരിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിൽ വാഗ-അട്ടാരി അതിർത്തിയിലൂടെ പാക്കിസ്ഥാൻ വഴിയുള്ള ട്രാൻസ്‌പോർട്ടേഷൻ മുഖേനയായിരുന്നു ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചരക്കുനീക്കം നടന്നിരുന്നത്.

പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണം രാജ്യസുരക്ഷയെ ബാധിച്ച പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇന്ത്യ പാക്കിസ്ഥാനുമായുള്ള എല്ലാവിധ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളും വിച്ഛേദിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിനു പിന്നാലെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്ന് പാക്ക്-അഫ്ഗാൻ അതിർത്തിയും അടഞ്ഞു.

ഈ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ വ്യോമമാർഗം വഴി ഉൽപന്നങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ അഫ്ഗാൻ ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും, ഇറാൻ-യുഎസ് സംഘർഷങ്ങളും തുടർന്നുള്ള ഇന്ധന വിലക്കയറ്റവും വ്യോമയാന ചാർജ് വർധനയും തിരിച്ചടിയായി മാറി. ഇതോടെയാണ് ഇരുവിഭാഗവും പുതിയ യാത്രാമാർഗങ്ങൾ തേടാൻ നിർബന്ധിതരായത്.

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്നും പ്രധാനമായും പഴവർഗങ്ങളും ഉണക്കപ്പഴങ്ങളുമാണ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവ ആദ്യം ന്യൂഡൽഹിയിൽ എത്തിച്ച ശേഷം ഒരു ഭാഗം ആഭ്യന്തര വിപണിയിലും ബാക്കി ഭാഗം വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നതാണ് രീതി.

പഴങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനായി കഴിഞ്ഞവാരം കാണ്ഡഹാർ സന്ദർശിച്ച ഇന്ത്യൻ വ്യാപാരികൾ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ബദൽ റൂട്ടുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയത്. ഇറാനിലെ ചബഹാർ തുറമുഖം, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ റെയിൽവേ സർവീസുകൾ എന്നിവയാണ് നിലവിൽ വ്യാപാരികൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത്.

ചബഹാറിലെ ഇന്ത്യൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ടെർമിനൽ വഴി കപ്പലുകളിലായാണ് ചരക്കുകൾ ഇന്ത്യൻ തുറമുഖങ്ങളിൽ എത്തിക്കുന്നത്. മധ്യേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ട്രെയിൻ സർവീസുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിമാനത്താവളങ്ങളിലെത്തിച്ചും അവിടെ നിന്നും ഇന്ത്യയിലേക്ക് അയക്കുന്നു.

പാക്കിസ്ഥാൻ യാത്രാതടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടും 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലും അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യാപാര പങ്കാളികളിൽ ഒന്നായി ഇന്ത്യ തുടരുന്നുണ്ട്.

കഴിഞ്ഞ വർഷം 90.78 കോടി ഡോളറിന്റെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരമാണ് ഇന്ത്യയും അഫ്ഗാനും തമ്മിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയത്. അഫ്ഗാനിൽ നിന്നും പഴവർഗങ്ങൾ, ഉണക്കപ്പഴങ്ങൾ, കുങ്കുമപ്പൂവ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇന്ത്യ വാങ്ങുന്നത്.

മറിച്ച്, മരുന്നുകൾ, യന്ത്രസാമഗ്രികൾ, ഭക്ഷ്യോൽപന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഇന്ത്യ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 2024-25 കാലയളവിൽ പാക്കിസ്ഥാൻ വഴി 45.4 കോടി ഡോളറിന്റെ കയറ്റുമതിയാണ് അഫ്ഗാൻ ഇന്ത്യയിലേക്ക് നടത്തിയത്.

എന്നാൽ അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ രൂക്ഷമായ കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇത് വെറും 70 ലക്ഷം ഡോളറായി ചുരുങ്ങുകയും ഒടുവിൽ പൂർണമായി സ്തംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അതേസമയം, ഇന്ത്യയുമായുള്ള വാണിജ്യ ബന്ധം കൂടുതൽ ഊർജിതമാക്കാനുള്ള ചർച്ചകളിലേക്ക് അഫ്ഗാൻ ഭരണകൂടവും കടന്നിട്ടുണ്ട്.

അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് ആൻഡ് ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് സിഇഒ സയീദ് കരീം ഹാഷമി വ്യക്തമാക്കിയത് ഇങ്ങനെ: “അഫ്ഗാനി വിമാനക്കമ്പനിയായ കാം എയറിന്റെ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള സർവീസ് കൂട്ടണം.” ഇന്ത്യയിലേക്ക് ചരക്കുവിമാന സർവീസുകൾ ലഭ്യമാക്കണമെന്നും അഫ്ഗാൻ വ്യാപാരികളുടെ വീസ നടപടിക്രമങ്ങൾ ലഘൂകരിച്ച് വേഗത്തിലാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. അഫ്ഗാനുമായി കൂടുതൽ വ്യോമയാന സർവീസുകൾ ആരംഭിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഇന്ത്യൻ അധികൃതരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തുമെന്ന് അഫ്ഗാനിലെ ഇന്ത്യൻ എംബസിയുടെ താൽക്കാലിക ചുമതല വഹിക്കുന്ന യതിൻ പട്ടേൽ അറിയിച്ചു.