തുർക്കിയെ പിടുകുലുക്കി വമ്പൻ ഓഹരി തട്ടിപ്പ്; പ്രസിഡന്റ് എർദോഗാന്റെ ബന്ധുക്കളും കുരുക്കിൽ

തുർക്കിയെ കടിച്ചുകുലുക്കിക്കൊണ്ട് വൻതോതിലുള്ള ഓഹരി കുംഭകോണം പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെത്തന്നെ ബാധിച്ച ഈ തട്ടിപ്പിൽ പ്രസിഡന്റ് എർദോഗാന്റെ ബന്ധുക്കളും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ.

സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രസിഡന്റിന്റെ ബന്ധുകൂടിയായ ഒരു വനിതാ മന്ത്രിക്ക് തന്റെ പദവി നഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്. വിവാദങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നത് തടയാൻ വാർത്ത റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ കൂട്ടത്തോടെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന നടപടികളിലേക്കും ഭരണകൂടം കടന്നിരിക്കുകയാണ്.

ഈ വലിയ തട്ടിപ്പിനെ തുടർന്ന് തുർക്കിയുടെ ‘എമേർജിങ് വിപണി’ സ്റ്റാറ്റസ് നിലവിൽ പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തെ ലിസ്റ്റഡ് കമ്പനികളെ പ്രധാന രാജ്യാന്തര സൂചികകളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയേക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.

ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക മേഖലയ്ക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയാകും. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ടർക്കിഷ് ഓഹരി സൂചികകൾ വൻ ഇടിവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സെപ്റ്റംബറിൽ മാത്രം തുർക്കിയുടെ ബെഞ്ച്മാർക്ക് സൂചികയായ ‘ബിഐഎസ്റ്റി100’ 16.7 ശതമാനം നഷ്ടം നേരിട്ടു. 2025ന്റെ നാലാംപാദം മുതലാണ് ഈ വൻ വെട്ടിപ്പുകൾക്ക് തുടക്കമാകുന്നത്.

ലിസ്റ്റഡ് കമ്പനികളുടെ ഓഹരി വില ചില നിക്ഷേപ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൃത്രിമമായി പെരുപ്പിച്ചു കാട്ടുകയായിരുന്നു. ഈ ഓഹരികളിൽ പണം നിക്ഷേപിച്ചാൽ വൻ ലാഭം ലഭിക്കുമെന്ന വ്യാജ പ്രതീതി വിപണിയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.

ഇത് മുതലെടുത്ത് ചില കമ്പനികൾ വൻതോതിൽ നിക്ഷേപം തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഏകദേശം 4.5 ലക്ഷം പേരിൽ നിന്ന് 90,000 കോടി ടർക്കിഷ് ലിറ (ഏകദേശം 1.7 ലക്ഷം കോടി രൂപ) ഇത്തരത്തിൽ തട്ടിയെടുത്തതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.

തട്ടിപ്പിന്റെ രീതി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: ഓഹരി വിപണിയിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത ചില ചെറിയ കമ്പനികളുടെ ഓഹരികളിൽ ദിവസവും ട്രേഡിങ് നടക്കണമെന്നില്ല. ഇത്തരം ഓഹരികൾ കണ്ടെത്തി കൂട്ടത്തോടെ വാങ്ങുമ്പോൾ അവയുടെ ഡിമാൻഡ് വർധിക്കുകയും പിന്നാലെ വില ഉയരുകയും ചെയ്യും.

ഈ തന്ത്രമാണ് തുർക്കിയിലെ ചില നിക്ഷേപക സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുത്ത കമ്പനികളുടെ ഓഹരികൾ മാത്രം ഫണ്ട് മാനേജർമാർ കൂട്ടത്തോടെ വാങ്ങി വില കൃത്രിമമായി പെരുപ്പിച്ചു.

‘ടെറ’ എന്ന കമ്പനി കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന ‘ടിഎൽഐ’ എന്ന ഫണ്ട് അടുത്തിടെ 15,000 ശതമാനം റിട്ടേൺ ലഭിച്ചതായി വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതോടെ നിക്ഷേപകർ ഇത്തരം ഫണ്ടുകളിലേക്ക് കൂട്ടത്തോടെ പണം ഒഴുക്കാൻ തുടങ്ങി.

എന്നാൽ ഉയർന്ന റിട്ടേൺ പ്രതീക്ഷിച്ച് പണമിറക്കിയവർ തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപം തിരികെ ആവശ്യപ്പെട്ടതോടെയാണ് തട്ടിപ്പ് പുറത്തുവന്നത്. കൃത്രിമമായി ഉയർത്തിയ വിലയിൽ ഓഹരികൾ വിൽക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ ഇത്തരം ഫണ്ടുകൾ കുടിശികയിലേക്ക് (ഡിഫോൾട്ട്) നീങ്ങുകയായിരുന്നു.

‘പുസുല പോർട്ഫോയ്’ എന്ന അസറ്റ് മാനേജറാണ് സെപ്റ്റംബറിൽ ഇക്കാര്യം ആദ്യമായി പരസ്യമാക്കുന്നത്. തൊട്ടുപിന്നാലെ ‘ടെറ പോർട്ട്ഫോയ്’ എന്ന കമ്പനിയും അവരുടെ രണ്ട് ഫണ്ടുകൾ കുടിശിക വരുത്തിയതായി സമ്മതിച്ചു.

തുടർന്ന് നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ 131 ഫണ്ടുകളിൽ സമാന രീതിയിലുള്ള തട്ടിപ്പുകൾ നടന്നതായി കണ്ടെത്തി. ഇവർ നിക്ഷേപകരിൽ നിന്ന് പിരിച്ചെടുത്ത തുക മുഴുവൻ പൂർണ്ണമായി തിരികെ നൽകാൻ തുർക്കിയുടെ വിപണി നിയന്ത്രകരായ ക്യാപിറ്റൽ മാർക്കറ്റ് ബോർഡ് ഓഫ് തുർക്കി (എസ്പികെ) കർശന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.

ഈ തട്ടിപ്പുമായി ബന്ധമുള്ള പന്ത്രണ്ടോളം കമ്പനികളുടെ ഓഹരികൾ മുഖ്യ ഓഹരി സൂചികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാൻ രാജ്യത്തെ ഓഹരി വിപണിയായ ബോർസ ഇസ്താൻബൂളും ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നാലെ, തുർക്കിയുടെ എമേർജിങ് വിപണിയെന്ന പദവി എടുത്തുകളയുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പുമായി ഇൻഡെക്സ് പ്രൊവൈഡറായ എംഎസ്‍സിഐയും രംഗത്തെത്തി.

ഇനിയൊരു അറിയിപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ ടർക്കിഷ് വിപണിയിലെ സൂചികകളിലെ മാറ്റങ്ങളും എംഎസ്‍സിഐ പൂർണ്ണമായി മരവിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രതിസന്ധി രാജ്യത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.

വിദേശ നിക്ഷേപകർ ഒരു രാജ്യത്ത് നിക്ഷേപം നടത്താൻ ആശ്രയിക്കുന്ന പ്രധാന മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് എംഎസ്‍സിഐയുടെ എമേർജിങ് മാർക്കറ്റ് സൂചിക. ഇതിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടാൽ വിദേശ നിക്ഷേപകർ കൂട്ടത്തോടെ തുർക്കി വിപണി വിട്ടുപോകും.

ഇത് ഓഹരി വിപണിയെ വലിയ തകർച്ചയിലേക്ക് നയിക്കുകയും രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും. അതേസമയം, ഇന്ത്യ അടക്കമുള്ള മറ്റ് എമേർജിങ് വിപണികൾക്ക് ഇത് പുതിയൊരു അവസരമായി മാറിയേക്കാം.

ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ വിദേശ നിക്ഷേപമെത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇന്ത്യ, ചൈന, ബ്രസീൽ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്ക, സൗദി അറേബ്യ, മെക്സിക്കോ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളാണ് നിലവിൽ എംഎസ്‍സിഐയുടെ എമേർജിങ് വിപണി സൂചികയിലുള്ളത്.

ഈ ഓഹരി കുംഭകോണം രാജ്യത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ കോലാഹലങ്ങൾക്കും വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രസിഡന്റ് തയിപ് എർദൊഗാന്റെ ജസ്റ്റിസ് ആൻഡ് ഡവലപ്മെന്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കൾക്ക് ഈ തട്ടിപ്പിൽ നേരിട്ട് പങ്കുണ്ടെന്നാണ് ഉയരുന്ന പ്രധാന ആരോപണം.

എർദൊഗാന്റെ കുടുംബ സുഹൃത്തും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ഫാത്തിമ ബെത്തൂൽ കായ, ഭർത്താവ് ഇല്യാസ് കായ എന്നിവരാണ് ഇപ്പോൾ ആരോപണ നിഴലിലുള്ളത്. കുംഭകോണത്തെ തുടർന്ന് ഓഹരി വിലകൾ ഇടിയുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഫാത്തിമ ബെത്തൂൽ തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ഓഹരികൾ വിറ്റഴിച്ചത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമായിരുന്നു.

ഇതിനുപിന്നാലെയാണ് അവർ തന്റെ മന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചത്. ഈ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട

രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളും വിവരങ്ങളും പുറത്തുവിട്ട നിരവധി മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ അധികൃതർ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.