ചെങ്കടൽ സംഘർഷത്തിൽ നിർണായക ഇടപെടലുമായി ചൈന; ഹൂതികളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ടെഹ്റാനിൽ സമ്മർദ്ദം

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ പടരുന്ന യുദ്ധക്കെടുതികൾ ചെങ്കടൽ തീരത്തെ വ്യാപാര മേഖലയെയും സമുദ്ര ഗതാഗതത്തെയും ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ മക്ക വരെ ഹൂതികളുടെ ഡ്രോണുകൾ എത്തിയെന്ന ആക്ഷേപം ശക്തമാകുന്നതിനിടയിൽ, മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങൾ ഒന്നാകെ ഈ വിഘടിത വിഭാഗത്തിനെതിരെ നിലയുറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഹൂതികൾ ഇതിനെ നിഷേധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും മേഖലയിലെ സംഘർഷം അതിരൂക്ഷമാണ്. ഇതിനിടയിലാണ് ഹൂതികളുടെ അക്രമണങ്ങളെ തടയാൻ ഇറാൻ മേൽ കടുത്ത സമ്മർദ്ദവുമായി ചൈന രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുന്നത്.

ബീജിംഗിന്റെ ഈ നയപരമായ നീക്കം ടെഹ്‌റാൻ മുഖവിലയ്ക്കെടുക്കുമോയെന്ന ആശങ്കയിലാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ. ഇറാനിയൻ ഔദ്യോഗിക വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് പ്രമുഖ വാർത്താ ഏജൻസിയായ റോയിട്ടേഴ്സാണ് ഈ നിർണായക വിവരം പുറത്തുവിട്ടത്.

സുരക്ഷിതമായ കപ്പൽപാതകളുടെ ലഭ്യതയ്ക്കായി ചൈന പരസ്യമായും സ്വകാര്യമായും ടെഹ്‌റാനിൽ സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചൈനീസ് കപ്പലുകൾ ഉൾപ്പെടെ ആശ്രയിക്കുന്ന സമുദ്രപാതകളിലേക്ക് ഹൂതികൾ ആക്രമണം വ്യാപിപ്പിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയാണ് ബീജിംഗിനുള്ളത്.

ഇറാനിയൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ചൈന സന്ദർശിച്ച വേളയിൽ ഈ വിഷയം നേരിട്ട് ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. യുദ്ധം പൂർണ്ണമായി അവസാനിച്ചാൽ മാത്രമേ മേഖലയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന നിലപാടാണ് ഇറാൻ ഇതിന് മറുപടിയായി നൽകിയത്.

യെമനിലേക്കും ചെങ്കടലിലേക്കും സംഘർഷം വ്യാപിക്കുന്നത് ഭൂഷണമല്ലെന്നും രാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാരവും ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയുമാണ് പരമപ്രധാനമെന്നും ചൈന കർശന നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ പങ്കാളിയാണ് ചൈന.

ദശാബ്ദങ്ങളായി ഇറാന്റെ എണ്ണക്കയറ്റുമതിയുടെ 80 ശതമാനവും വാങ്ങുന്നത് ചൈനയാണ്; പ്രതിദിനം ഏകദേശം 14 ലക്ഷം ബാരൽ ക്രൂഡ് ഓയിലാണ് ചൈന ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധം പെട്ടെന്ന് ഒഴിവാക്കാൻ ഇറാന് സാധിക്കില്ല.

എങ്കിൽ പോലും ഇറാനുമേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ ആർജവമുള്ള ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ചൈന. യെമനിൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ സുന്നി സ്വാധീനം വർദ്ധിക്കുന്നതിനെ ചെറുക്കാനാണ് ഷിയാ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട

ഹൂതികൾ രൂപംകൊണ്ടത്. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക പിന്തുണയും സൈനിക പരിശീലനവും ഈ സംഘടനയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.

ഇസ്രയേൽ വിരുദ്ധ-പശ്ചിമേഷ്യൻ വിരുദ്ധ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇവർ സ്വയം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ജോർജ് ഡബ്ല്യു ബുഷ് 2002-ൽ ഇറാനെ ‘Axis of Evil’ (തിന്മയുടെ അച്ചുതണ്ട്) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു.

അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റിന്റെ സ്പീച്ച് റൈറ്ററായ ഡേവിഡ് ഫ്രം ആണ് ഈ പദപ്രയോഗത്തിന് രൂപം നൽകിയത്. ഇറാൻ, വടക്കൻ കൊറിയ, ഇറാഖ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളെയായിരുന്നു ബുഷ് ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്.

ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ കോലാഹലങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. ലിബിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളെ പിന്നീട് ഇതിലേക്ക് കൂട്ടിക്കെട്ടിയതോടെ, ഇതിന് പകരമായി ‘Axis of Resistance’ (പ്രതിരോധത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ട്) എന്ന പദം ലിബിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങുകയും, ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി അത് ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.

അമേരിക്കയുടെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിനെതിരെ പൊരുതിയ സഖ്യങ്ങളെയാണ് ഇത്തരത്തിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഈ സഖ്യത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന ശക്തി ഇറാന്റെ IRGC (റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ്സ്) ആണ്.

1982-ൽ രൂപംകൊണ്ട ഹിസ്ബുള്ള, ലബനണിലെ ഇസ്രയേൽ അധിനിവേശത്തിനെതിരെ പൊരുതിയാണ് ശക്തമായത്.

പിന്നീട് ലബനീസ് സർക്കാരിനേക്കാൾ സ്വാധീനമുള്ള ശക്തിയായി ഹിസ്ബുള്ള മാറി. സുന്നി വിഭാഗമാണെങ്കിലും ഇസ്രയേൽ വിരുദ്ധത ഹമാസിനെയും ഇറാന്റെ അടുത്ത സഖ്യകക്ഷിയാക്കി മാറ്റി.

തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഹമാസിനും ഹിസ്ബുള്ളയ്ക്കും ആയുധങ്ങളും ഫണ്ടും ഇറാൻ നൽകിവരുന്നുണ്ട് എന്നാണ് പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ആരോപണം. സിറിയയിൽ ബാഷർ അൽ അസദിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ലബനണിലേക്കും ഹിസ്ബുള്ളയിലേക്കുമുള്ള ഇറാന്റെ പ്രധാന ഇടനാഴിയായി സിറിയ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.

എന്നാൽ പിന്നീട് യെമനിലെ ഹൂതികളും ഈ പ്രതിരോധനിരയുടെ ഭാഗമായി മാറി. 2014-ൽ ആരംഭിച്ച ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ സൗദി പിന്തുണയുള്ള സർക്കാരിനെ പുറത്താക്കിയ ഹൂതികൾ, ഷിയാ വിഭാഗത്തിലെ തന്നെ സായ്ദി ഉപവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരായതിനാൽ ഇറാനുമായി കൂടുതൽ അടുപ്പത്തിലായി.

മേഖലയിലെ പരമ്പരാഗത ശത്രുവായി ഇറാൻ കാണുന്നത് സൗദി അറേബ്യയെയാണ്. എന്നാൽ പിന്നീട് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ സൗദി നടത്തിയ നീക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഹൂതി പ്രതിനിധികളുമായി റിയാദിൽ ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു.

ഇതിനിടയിലാണ് ഗാസ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹൂതികളും സജീവമായി രംഗത്തിറങ്ങുന്നത്. ഇസ്രയേലിന് നേരെ ഡ്രോണുകൾ തൊടുത്തുവിട്ട

അവർ പിന്നീട് ചെങ്കടലിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് മേൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തി. ഇറാനെതിരെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും തിരിഞ്ഞപ്പോൾ ഹൂതികളും പൂർണ്ണ തോതിൽ കളം നിറഞ്ഞു.

നിലവിൽ ചെങ്കടലിലെ ഹൂതികളുടെ ആധിപത്യം ആഗോള എണ്ണ കയറ്റുമതിയെ താറുമാറാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ബുഷ് പരാമർശിച്ച ‘ആക്സിസ് ഓഫ് ഈവിൾ’ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ ഇറാഖ് അന്ന് ഇറാനൊപ്പമായിരുന്നില്ല.

എന്നാൽ സുന്നി നേതാവായ സദ്ദാമിന്റെ പതനത്തിന് ശേഷം ഇറാഖിലെ ഷിയാ സായുധ സംഘങ്ങൾ പരസ്യമായി ഇറാനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. നിലവിൽ ഇറാഖിൽ ഷിയാ സർക്കാരാണ് അധികാരത്തിലുള്ളത്.

അതേസമയം സിറിയയിൽ അസദ് ഭരണകൂടം പതറുകയും അഹമ്മദ് അൽ ഷരാ അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തത് ഇറാനു വലിയ തിരിച്ചടിയായി. സൗദി അറേബ്യയുടെ പിന്തുണയോടെയാണ് ഷരാ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

മുൻ അൽഖ്വയ്ദ അംഗവും സുന്നിയുമായ ഷരായ്ക്ക് അമേരിക്കയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ അംഗീകാരവും ലഭിച്ചു. എങ്കിലും ‘ആക്സിസ് ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസിനെ’ ഇത് പൂർണ്ണമായി തകർത്തില്ല.

എന്നാൽ ഹിസ്ബുള്ളയെ തകർത്തെറിഞ്ഞ പേജർ സ്ഫോടനങ്ങളും, ഹമാസ് നേതാക്കളുടെ വിയോഗവും ഇറാന്റെ സഖ്യങ്ങൾക്ക് കനത്ത ആഘാതമായി മാറി. ഗാസ സംഘർഷത്തിൽ ഇറാൻ നേരിട്ട് ഇടപെട്ടില്ലെങ്കിലും ഹമാസിനെയും ഹിസ്ബുള്ളയെയും പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിന് പരോക്ഷമായ പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നു.

ഇപ്പോൾ ഹൂതികളാണ് ഇറാന്റെ മുൻനിര സഖ്യകക്ഷിയായി മാറിയിട്ടുള്ളത്. ഇത് പശ്ചിമേഷ്യയെയാകെ യുദ്ധക്കടലാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.

യുദ്ധം എപ്പോൾ അവസാനിക്കുമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ആവർത്തിച്ചുപറയുമ്പോഴും അതിനുള്ള വ്യക്തമായ വഴികൾ തെളിഞ്ഞിട്ടില്ല. എണ്ണ പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാകുകയും വില കുതിച്ചുയരുകയും ചെയ്യുകയാണ്.

ബാബ് അൽ മന്ദബ് കടലിടുക്ക് കൂടി ഹൂതികൾ ഉപരോധിച്ചതോടെ സ്ഥിതിഗതികൾ അതീവ ഗുരുതരമായി തുടരുന്നു. ചൈനയുടെ എണ്ണ ഇറക്കുമതിയെ പ്രസ്തുത പ്രതിസന്ധി വലിയ തോതിൽ ബാധിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ചരക്കുനീക്ക പാതകളുടെ ഇരുവശങ്ങളും ഉപരോധിക്കപ്പെട്ടത് അവർക്ക് ഭീഷണിയായി മാറി.

ഇതാണ് ബീജിംഗിനെ അടിയന്തര ഇടപെടലിന് പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ഇറാനുമായുള്ള വ്യാപാരം മാത്രമല്ല, ജിസിസി (GCC) രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ചൈനയുടെ വാർഷിക വ്യാപാരം 300 ബില്യൺ ഡോളറിലധികമാണ്.

എങ്കിലും ഇറാൻ ചൈനയുടെ അഭ്യർത്ഥന പൂർണ്ണമായി അനുസരിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല. എങ്കിലും സമകാലിക സാഹചര്യത്തിൽ ഇറാന് ആവശ്യമായ നയതന്ത്ര-സാമ്പത്തിക പിന്തുണ നൽകാൻ പ്രാപ്തരായ ഏക രാജ്യമായി ചൈന മാത്രമാണുള്ളത്.

യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിൽ തളർന്ന റഷ്യയിൽ നിന്ന് അടിയന്തര സഹായങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്നുറപ്പില്ലാത്തതിനാൽ ഇറാൻ നയതന്ത്രപരമായി ചൈനയെ പൂർണ്ണമായി അവഗണിക്കാൻ തയ്യാറായേക്കില്ല. അതേസമയം, ആവശ്യം അംഗീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ കടുത്ത തിരിച്ചടികൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന വ്യവസ്ഥകളൊന്നും ബീജിംഗ് മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

സംഭവവികാസങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ചിത്രം വ്യക്തമാകാൻ ഇനിയും സമയമെടുക്കും.