ആൻഡ്രോയിഡ് പ്രൈവറ്റ് ഡി.എൻ.എസ് ക്രമീകരണങ്ങളിലെ പോരായ്മകളും ഉപയോക്താക്കൾ നേരിടുന്ന തടസ്സങ്ങളും

ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോണുകളിൽ പരസ്യങ്ങൾ തടയുന്നതിനായി Google Pixel ഫോണുകളിൽ പ്രൈവറ്റ് ഡി.എൻ.എസ് (Private DNS) സെറ്റിങ്സ് വഴി AdGuard DNS ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ചില വെല്ലുവിളികൾ നേരിടേണ്ടിവരുന്നുണ്ട്. വിപിൻ (VPN) സ്ലോട്ട് നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ ആപ്പുകൾക്കുള്ളിലെ പരസ്യങ്ങൾ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ സംവിധാനം സഹായിക്കുമെങ്കിലും, ചില പബ്ലിക് വൈ-ഫൈ നെറ്റ്‌വർക്കുകളിൽ ഇത് ഇന്റർനെറ്റ് ബ്രൗസിംഗിന് തടസ്സമാകാറുണ്ട്.

ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ “Private DNS server cannot be accessed” എന്ന മുന്നറിയിപ്പ് സന്ദേശം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതേ നെറ്റ്‌വർക്കിൽ ഹോസ്റ്റ്‌നാമം dns.google ആയി മാറ്റിയാൽ ഈ പ്രശ്നം ഉടൻതന്നെ പരിഹരിക്കപ്പെടും.

മിക്ക ഫയർവാളുകളും ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാത്ത പുതിയ പ്രോട്ടോക്കോൾ ആൻഡ്രോയിഡ് ഗൂഗിളിന്റെ റിസോൾവറിന് നൽകുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സാധ്യമാകുന്നത്. എന്നാൽ മറ്റ് പല സേവനദാദാക്കൾക്കും ഈ സൗകര്യം ലഭ്യമല്ല.

ആൻഡ്രോയിഡിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ഡി.എൻ.എസ് ക്രമീകരണം വഴി പരസ്യങ്ങൾ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്ന രീതി തുടരുന്ന ഉപയോക്താക്കളുടെ ഫോണുകൾ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധിയിലാകാൻ ഇത് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. ജൂലൈ 19, 2022-ൽ ആൻഡ്രോയിഡ് 11-ഉം അതിനുമുകളിലുള്ള പതിപ്പുകളിലേക്കുമായി ഗൂഗിൾ പ്ലേ സിസ്റ്റം അപ്‌ഡേറ്റ് വഴിയാണ് പ്രൈവറ്റ് ഡി.എൻ.എസിനായി DNS-over-HTTP/3 സംവിധാനം ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചത്.

ഈ വേഗതയേറിയ പ്രോട്ടോക്കോൾ പ്രശസ്തമായ സെർവറുകൾക്ക് മാത്രമായി DNS-over-TLS-ന് പകരമായിരിക്കുമെന്ന് ആൻഡ്രോയിഡ് ടീം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ലോഞ്ച് സമയത്ത് ഗൂഗിളും ക്ലൗഡ്‌ഫ്ലെയറും (Cloudflare) മാത്രമായിരുന്നു ഇതിലുണ്ടായിരുന്നത്.

പിന്നീട് മറ്റ് സെർവറുകൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയേക്കാമെന്നും അറിയിച്ചിരുന്നു. നിലവിൽ പബ്ലിക് ആൻഡ്രോയിഡ് റിസോൾവർ കോഡിൽ dns.google, ഇതിന്റെ DNS64 വേരിയന്റ്, ക്ലൗഡ്‌ഫ്ലെയർ, മറ്റ് ചില ടെസ്റ്റ് എൻട്രികൾ എന്നിവ മാത്രമാണ് ഈ പട്ടികയിലുള്ളത്.

സാധാരണ വെബ് ട്രാഫിക്കിനുള്ള അതേ UDP പോർട്ട് 443-ൽ തന്നെയാണ് DNS-over-HTTP/3 പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നത് ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നമാണ്. അതേസമയം, AdGuard DNS, NextDNS, Control D, Mullvad, Quad9 എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഹോസ്റ്റ്‌നാമങ്ങളെല്ലാം ഇപ്പോഴും TCP പോർട്ട് 853-ലെ DNS-over-TLS ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ഈ വേഗതയേറിയ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഏത് സെർവറിലേക്കും തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് ഉപയോക്താക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, ജനുവരി 2025-ൽ ഇഷ്യൂ ട്രാക്കറിലൂടെ ഗൂഗിൾ ഈ ആവശ്യം നിരസിക്കുകയാണുണ്ടായത്. പോർട്ട് 853 എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്ത ഡി.എൻ.എസ് ട്രാഫിക് മാത്രമാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

അതിനാൽ ഒരൊറ്റ ഫയർവാൾ റൂൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു നെറ്റ്‌വർക്കിന് ഇതിനെ തടയാൻ സാധിക്കും. കാപ്റ്റീവ് പോർട്ടലുകൾ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതുവരെ ഇത് ബ്ലോക്ക് ചെയ്യും.

ചില ഹോേട്ടൽ, ഓഫീസ് നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ ഇത് സ്ഥിരമായി ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാറുമുണ്ട്. മറുവശത്ത്, പ്രൈവറ്റ് ഡി.എൻ.എസ് പ്രൊവൈഡർ ഹോസ്റ്റ്‌നാമം സജ്ജീകരിക്കുമ്പോൾ ആൻഡ്രോയിഡ് സ്ട്രിക്റ്റ് മോഡിലേക്ക് (Strict mode) മാറുന്നു.

ആ ഹോസ്റ്റ്‌നാമത്തിലേക്കുള്ള TLS കണക്ഷൻ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഫോണിന് സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ, നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ പ്ലെയിൻ ഡി.എൻ.എസിലേക്ക് ആൻഡ്രോയിഡ് തിരികെ പോവില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആപ്പുകൾക്ക് ഒന്നും ലോഡ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നു.

ഓട്ടോമാറ്റിക് മോഡിൽ (Automatic mode) ആണെങ്കിൽ, നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ സെർവർ ഉപയോഗിച്ച് എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്ത ഡി.എൻ.എസ് പരിശോധിച്ച് പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ പ്ലെയിൻ ഡി.എൻ.എസിലേക്ക് മാറാൻ ആൻഡ്രോയിഡിന് സാധിക്കും. ഇതിലൂടെ ഓൺലൈനിൽ തുടരാൻ കഴിയുമെങ്കിലും ട്രാഫിക് സുരക്ഷിതമായിരിക്കില്ല.

ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ട്രാക്കർ ബ്ലോക്കറായ ട്രാക്കർകൺട്രോൾ (TrackerControl), ആഗസ്റ്റ് 2026-ൽ ആൻഡ്രോയിഡ് 17 പ്രവർത്തിക്കുന്ന Google Pixel 8-ൽ ഈ സ്ട്രിക്റ്റ്-മോഡ് പ്രവർത്തനരീതി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ട്രാക്കർകൺട്രോളിന്റെ വി.പി.എൻ പോർട്ട് 853 ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

ഹോസ്റ്റ്‌നാമം സജ്ജീകരിച്ചതിന് ശേഷം ആൻഡ്രോയിഡ് തിരികെ മാറാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നതായി ആപ്പിന്റെ ലോഗുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. dns.google സജ്ജീകരിക്കുമ്പോൾ ആൻഡ്രോയിഡ് ഗൂഗിളിന്റെ സെർവറുകളിൽ രണ്ട് പ്രോട്ടോക്കോളുകളും പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്.

പോർട്ട് 853-ലെ DNS-over-TLS പരിശോധന പരാജയപ്പെടുകയും പോർട്ട് 443-ലെ HTTP/3 വിജയിക്കുകയും ചെയ്താൽ ആൻഡ്രോയിഡ് റിസോൾവർ കോഡ് ഈ പരാജയം പുറത്തു കാണിക്കില്ല. വെബ് ബ്രൗസിംഗിനായി നെറ്റ്‌വർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന പോർട്ടിലേക്ക് ട്രാഫിക് സ്വയമേവ മാറുന്നതിനാൽ ഇന്റർനെറ്റ് തടസ്സപ്പെടുകയോ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുകയോ ഇല്ല.

എന്നാൽ AdGuard DNS-ന് ഇതിന് സമാനമായ രണ്ടാമതൊരു പാത ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യപ്പെട്ട പോർട്ട് ഫോണിലെ ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ പൂർണ്ണമായും വിച്ഛേദിക്കുന്നു.

പ്രാദേശിക വി.പി.എൻ (VPN) വഴി സ്വന്തം എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്ത ഡി.എൻ.എസ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിനുള്ള ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ പരിഹാരം. ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ഡി.എൻ.എസ് ആപ്പുകളായ RethinkDNS കൂടാതെ AdGuard, NextDNS എന്നിവയുടെ ആപ്പുകളും ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

ഈ ആപ്പുകൾ പോർട്ട് 443-ൽ DNS-over-HTTPS അയക്കുന്നതിനാൽ നിയന്ത്രണങ്ങളുള്ള നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ ഇതിനെ സാധാരണ വെബ് ട്രാഫിക് പോലെ പരിഗണിക്കുന്നു. ഇതിനായി ഒരു വി.പി.എൻ സ്ലോട്ട് ആവശ്യമായി വരുന്നുണ്ട്.

ആൻഡ്രോയിഡിൽ ഒരു സമയം ഒരു ആപ്പിന് മാത്രമേ ഇത് അനുവദിക്കൂ. മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം ഡി.എൻ.എസ് ക്രമീകരിക്കുക എന്നതാണ്.

Pixel ഫോണുകളിൽ Settings > Network & internet > Private DNS എന്ന ഭാഗത്താണ് ഈ ക്രമീകരണമുള്ളത്. നിയന്ത്രണങ്ങളുള്ള ഒരു നെറ്റ്‌വർക്കിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഇത് Automatic-ലേക്ക് മാറ്റുകയും അതിനുശേഷം പഴയതുപോലെ തിരികെ മാറ്റുകയും വേണം.

എന്നാൽ പബ്ലിക് നെറ്റ്‌വർക്കുകളിലാണ് എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്ത ഡി.എൻ.എസ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആവശ്യമുള്ളത് എന്നത് ഈ രീതിയിലെ പ്രധാന ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പ്രൈവറ്റ് ഡി.എൻ.എസിൽ ടൈപ്പ് ചെയ്യുന്ന ഏതൊരു ഹോസ്റ്റ്‌നാമത്തിനും ഗൂഗിൾ HTTP/3 തുറന്നുകൊടുക്കുകയോ റിസോൾവർ ഡിസ്കവറി സംവിധാനം പൂർത്തിയാക്കുകയോ ചെയ്താൽ AdGuard, NextDNS ഉപയോക്താക്കൾക്കും തുല്യ അവസരം ലഭിക്കുമായിരുന്നു.