ഡാർക്ക് ടൂറിസം: ദുരന്തഭൂമികളെ തേടിയുള്ള വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ ഒഴുക്ക് ആശങ്കയാകുന്നു

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ലോഹഗഡ് കോട്ട ഇപ്പോൾ വാർത്തകളിൽ നിറയുന്നത് ഇവിടുത്തെ മറാഠാ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേരിലല്ല, മറിച്ച് വിചിത്രമായ ഒരു ടൂറിസം പ്രവണതയുടെ പേരിലാണ്. സിയ എന്ന യുവതിയും കാമുകനും ചേർന്ന് സിയയുടെ പ്രതിശ്രുത വരനായ കേതൻ അഗർവാളിനെ ഈ കോട്ടയിൽ നിന്ന് കൊക്കയിലേക്ക് തള്ളിയിട്ട് കൊലപ്പെടുത്തിയ സംഭവം നടന്ന സ്ഥലത്ത് ഫോട്ടോ എടുക്കാനും കാഴ്ചകൾ കാണാനും എത്തുന്നവരുടെ എണ്ണം വർധിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം കോട്ടയിലേക്കുള്ള സന്ദർശകരുടെ വരവിൽ 25 ശതമാനം വർധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. സന്ദർശകരുടെ ഈ മനോഭാവം അതിരുവിട്ടതോടെ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അധികൃതർക്ക് പ്രദേശം താൽക്കാലികമായി അടച്ചിടേണ്ടി വന്നു.

ഇത്തരത്തിൽ മരണം, ദുരന്തങ്ങൾ, യാതനകൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനെയാണ് ഗവേഷകരായ ജോൺ ലെന്നനും മാൽക്കം ഫോളിയും ‘ഡാർക്ക് ടൂറിസം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

ചരിത്രപരമായ ഒരിടമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു ക്രൂരമായ കൊലപാതകം നടന്ന ഇടം തേടി സഞ്ചാരികൾ എത്തുന്നത് സാമൂഹികമായ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആഗോള വിപണിയിലെ വളർച്ച
ഇതൊരു ചെറിയ പ്രവണതയല്ല, മറിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ആഗോള വ്യവസായമാണ് ഡാർക്ക് ടൂറിസം.

കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2025-ൽ ഈ വിപണി 32.8 ബില്യൺ ഡോളറായി (ഏകദേശം 3.16 ലക്ഷം കോടി രൂപ) ഉയരുമെന്നും 2030-ഓടെ ഇത് 40 ബില്യൺ ഡോളറായി (4 ലക്ഷം കോടി രൂപ) മാറുമെന്നുമാണ് വിലയിരുത്തൽ. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പലതും ദുരന്തങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലമുള്ളവയാണ്.

2024-ൽ ഇറ്റലിയിലെ പോംപെയ് ആർക്കിയോളജിക്കൽ പാർക്ക് സന്ദർശിച്ചത് 40 ലക്ഷത്തിലധികം പേരാണ്. കൂടാതെ, അമേരിക്കയിലെ 9/11 മെമ്മോറിയൽ ആൻഡ് മ്യൂസിയം, ജപ്പാനിലെ ഹിരോഷിമ പീസ് മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയം, പോളണ്ടിലെ ഓഷ്വിറ്റ്‌സ്-ബിർക്കനൗ മെമ്മോറിയൽ എന്നിവയെല്ലാം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു.

എന്തുകൊണ്ട് ദുരന്തഭൂമികൾ?
മനഃശാസ്ത്രപരമായി ഇതിനെ പല രീതിയിലാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്. 2025-ൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് ടെന്നസി നടത്തിയ പഠനമനുസരിച്ച്, ‘ടെറർ മാനേജ്‌മെന്റ് തിയറി’ എന്ന സങ്കല്പമാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ.

സ്വന്തം മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം കുറയ്ക്കാനും, സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ഇത്തരം ഇടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച് ജീവിതത്തിന്റെ വില തിരിച്ചറിയാനുമാണ് ആളുകൾ ശ്രമിക്കുന്നത്. 2016-ലെ മറ്റൊരു പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഭൂരിഭാഗം പേരും ചരിത്രം പഠിക്കാനും ഇരകളോട് ആദരവ് പ്രകടിപ്പിക്കാനുമാണ് ഇവിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നതെന്നാണ്.

എങ്കിലും, ലോഹഗഡ് കോട്ടയിലെ സംഭവങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് ഇത്തരത്തിലുള്ള കൗതുകം ചിലപ്പോഴെങ്കിലും അതിരുകടന്ന സാമൂഹിക വിപത്തായി മാറുന്നുവെന്നാണ്.